Muốn biết n ngày nữa là thứ mấy, lấy n chia cho 7 rồi chỉ nhìn số dư: dư bao nhiêu thì đếm tiếp từ hôm nay thêm bấy nhiêu ngày. Vì một tuần có 7 ngày, cứ đủ 7 ngày thì thứ lại lặp lại, nên phần thương (số tuần trọn) không làm thay đổi thứ. Hôm nay thứ Hai, 100 ngày nữa là thứ Tư, vì 100 chia 7 dư 2.
Vì sao chỉ cần số dư khi chia cho 7
Thứ trong tuần chạy thành vòng: thứ Hai, thứ Ba, thứ Tư, thứ Năm, thứ Sáu, thứ Bảy, Chủ nhật, rồi lại thứ Hai. Sau 7 ngày, ta quay về đúng thứ cũ. Sau 14, 21, 70 hay 700 ngày cũng vậy. Bất kỳ số ngày nào cũng tách được thành "một số tuần trọn" và "vài ngày lẻ" (từ 0 đến 6). Tuần trọn đưa ta về chỗ cũ; chỉ mấy ngày lẻ mới đẩy thứ đi.
Viết gọn: n = 7 × q + r, với r là số dư (0 ≤ r ≤ 6). Thứ của ngày sau n ngày = thứ hôm nay đếm tiếp thêm r ngày.
Cách đếm này cũng là lý do ở tiểu học học sinh hay được luyện bảng nhân 7: chia nhẩm ra số dư thật nhanh là xong bài.
Bảng đếm tiến và lùi theo số dư
Đánh số các thứ để dễ đếm. Lưu ý trong tiếng Việt "thứ Hai" là ngày đầu tuần làm việc, còn Chủ nhật không có số.
| Số dư r | Đếm tiến từ thứ Hai | Đếm tiến từ thứ Sáu | Đếm lùi từ thứ Hai |
|---|---|---|---|
| 0 | thứ Hai | thứ Sáu | thứ Hai |
| 1 | thứ Ba | thứ Bảy | Chủ nhật |
| 2 | thứ Tư | Chủ nhật | thứ Bảy |
| 3 | thứ Năm | thứ Hai | thứ Sáu |
| 4 | thứ Sáu | thứ Ba | thứ Năm |
| 5 | thứ Bảy | thứ Tư | thứ Tư |
| 6 | Chủ nhật | thứ Năm | thứ Ba |
Mẹo cho đếm lùi: lùi r ngày cũng giống tiến 7 − r ngày. Lùi 2 ngày từ thứ Hai = tiến 5 ngày = thứ Bảy.
Các ví dụ giải mẫu
Ví dụ 1: Đếm tiến một số ngày
Đề. Hôm nay là thứ Hai. Hỏi 100 ngày nữa là thứ mấy?
Bài giải
Mỗi tuần có 7 ngày. Ta có:
100 : 7 = 14 (dư 2)
Vậy 100 ngày gồm 14 tuần và 2 ngày. Sau 14 tuần lại là thứ Hai; thêm 2 ngày nữa là thứ Tư.
Đáp số: Thứ Tư.
Thử lại. 14 × 7 + 2 = 98 + 2 = 100. Ngày thứ 98 tính từ hôm nay là thứ Hai, ngày 99 thứ Ba, ngày 100 thứ Tư. Khớp.
Ví dụ 2: Từ một ngày trong năm sang một ngày khác
Đề. Ngày 1 tháng 6 năm 2026 (ngày Quốc tế Thiếu nhi) là thứ Hai. Hỏi ngày 2 tháng 9 năm 2026 là thứ mấy?
Suy nghĩ. Việc khó nhất là đếm đúng số ngày từ 1/6 đến 2/9. Tháng 6 có 30 ngày, tháng 7 và tháng 8 đều có 31 ngày.
Bài giải
Từ ngày 1/6 đến hết ngày 30/6 còn số ngày là:
30 − 1 = 29 (ngày)
Từ ngày 1/6 đến ngày 2/9 cách nhau số ngày là:
29 + 31 + 31 + 2 = 93 (ngày)
Ta có: 93 : 7 = 13 (dư 2).
Vậy ngày 2/9/2026 là thứ Hai đếm thêm 2 ngày, tức thứ Tư.
Đáp số: Thứ Tư.
Thử lại. Ngày 1/7 cách 1/6 là 30 ngày, dư 2 → thứ Tư. Ngày 1/8 cách 1/7 là 31 ngày, dư 3 → thứ Bảy. Ngày 1/9 cách 1/8 là 31 ngày, dư 3 → thứ Ba. Ngày 2/9 là thứ Tư. Khớp.
Chỗ hay sai ở bài này là đếm "từ 1/6 đến 30/6 là 30 ngày". Khoảng cách giữa ngày 1 và ngày 30 là 29 ngày. Muốn tránh nhầm, hãy nghĩ "từ hôm nay đến ngày mai cách 1 ngày", nên từ ngày a đến ngày b trong cùng tháng cách b − a ngày.
Ví dụ 3: Lùi về năm trước
Đề. Ngày 22 tháng 10 năm 2026 là thứ Năm. Hỏi ngày 22 tháng 10 năm 2025 là thứ mấy?
Bài giải
Từ ngày 22/10/2025 đến ngày 22/10/2026 có tháng 2 năm 2026, mà năm 2026 không nhuận (tháng 2 có 28 ngày). Khoảng cách giữa hai ngày là 365 ngày.
Ta có: 365 : 7 = 52 (dư 1).
Lùi lại 1 ngày so với thứ Năm là thứ Tư.
Đáp số: Thứ Tư.
Thử lại. Từ thứ Tư, tiến 365 ngày = 52 tuần và 1 ngày, ra thứ Năm. Khớp.
Ví dụ này dẫn tới một quy tắc rất dùng được: cùng một ngày tháng, sang năm sau thứ thường dịch thêm 1 (thứ Tư → thứ Năm); nếu giữa hai ngày đó có ngày 29/2 thì nhảy 2 thứ, vì 366 chia 7 dư 2.
Ví dụ 4: Suy ra thứ từ một điều kiện
Đề. Trong một tháng có ba ngày Chủ nhật đều là ngày chẵn. Hỏi ngày 15 của tháng đó là thứ mấy?
Suy nghĩ. Hai Chủ nhật liền nhau cách 7 ngày, mà 7 là số lẻ, nên ngày của các Chủ nhật lần lượt chẵn, lẻ, chẵn, lẻ… Muốn có ba Chủ nhật chẵn thì tháng phải có 5 Chủ nhật, và Chủ nhật thứ nhất là ngày chẵn.
Bài giải
Các Chủ nhật trong tháng xen kẽ ngày chẵn và ngày lẻ. Để có ba Chủ nhật là ngày chẵn, tháng phải có 5 Chủ nhật, trong đó Chủ nhật thứ nhất, thứ ba và thứ năm là ngày chẵn.
Chủ nhật đầu tiên là ngày chẵn và không quá ngày 7, nên chỉ có thể là ngày 2, 4 hoặc 6.
Nếu là ngày 4 thì Chủ nhật thứ năm là ngày 4 + 7 × 4 = 32, không có. Ngày 6 càng không được. Vậy Chủ nhật đầu tiên là ngày 2.
Các ngày Chủ nhật trong tháng là: 2, 9, 16, 23, 30.
Ngày 15 đứng trước ngày 16 (Chủ nhật) một ngày, nên ngày 15 là thứ Bảy.
Đáp số: Thứ Bảy.
Thử lại. Chủ nhật ngày 2, 16, 30 là ba ngày chẵn; 9 và 23 lẻ. Tháng 8 năm 2026 đúng là có Chủ nhật ngày 2, và ngày 15/8/2026 là thứ Bảy.
Lỗi hay gặp
- Nhầm "n ngày nữa" với "ngày thứ n". "Ngày thứ nhất là hôm nay" thì ngày thứ 100 chỉ cách hôm nay 99 ngày. Đọc kỹ đề đang đếm theo kiểu nào.
- Đếm cả ngày đầu khi tính khoảng cách. Từ ngày 3 đến ngày 10 là 7 ngày, không phải 8.
- Quên tháng 2 năm nhuận. Đếm qua cuối tháng 2 thì phải hỏi năm đó có nhuận không.
- Dùng thương thay cho số dư. 100 : 7 = 14 dư 2, có học sinh đếm thêm 14 ngày. Thương là số tuần, không dùng để đếm thứ.
- Lùi mà vẫn đếm tiến. Đề hỏi ngày trong quá khứ thì phải đếm lùi, hoặc đổi sang tiến 7 − r ngày.
Góc nhìn hôm nay: tự kiểm bằng lịch treo tường
Lịch treo tường là "phép thử lại" tốt nhất cho dạng toán này. Sau khi con giải xong, cho con tự lật lịch kiểm tra. Hôm nào sai, cùng con dò xem sai ở bước đếm khoảng cách hay bước lấy số dư — hai lỗi này rất khác nhau và sửa theo hai cách khác nhau.
Một đố vui hợp cho bữa cơm: "Sinh nhật con năm nay vào thứ mấy? Năm sau sẽ vào thứ mấy?" Trẻ giải bằng quy tắc "thêm một thứ, qua ngày 29/2 thì thêm hai" rồi chờ đến năm sau để kiểm. Muốn tính thứ của một ngày bất kỳ trong quá khứ xa, người lớn có thể tìm hiểu thêm các công thức như của Zeller, nhưng với học sinh tiểu học, cách "chia 7 lấy dư" là đủ và dễ hiểu nhất.
Bài tự luyện
- Hôm nay là thứ Sáu. Hỏi 50 ngày nữa là thứ mấy? Đáp số: Thứ Bảy (50 : 7 = 7 dư 1).
- Ngày 1/1/2026 là thứ Năm. Hỏi ngày 1/1/2027 là thứ mấy? Đáp số: Thứ Sáu (năm 2026 có 365 ngày, dư 1).
- Ngày 2/9/2026 là thứ Tư. Hỏi ngày 20/11/2026 là thứ mấy? Đáp số: Thứ Sáu (cách 28 + 31 + 20 = 79 ngày, 79 : 7 = 11 dư 2).
Câu hỏi thường gặp
Cách tính n ngày nữa là thứ mấy?
Chia n cho 7 lấy số dư r. Từ thứ của hôm nay đếm tiếp thêm r ngày là ra thứ cần tìm. Nếu r = 0 thì vẫn đúng thứ của hôm nay.
Vì sao chia cho 7?
Vì một tuần có 7 ngày và các thứ lặp lại sau mỗi 7 ngày. Số tuần trọn không làm thay đổi thứ, chỉ có số ngày lẻ còn lại (số dư) mới làm thứ dịch đi.
Cùng một ngày sang năm sau là thứ mấy?
Năm có 365 ngày thì thứ dịch thêm 1 vì 365 chia 7 dư 1. Nếu khoảng giữa hai ngày đó có ngày 29 tháng 2 thì dịch thêm 2, vì 366 chia 7 dư 2.
Tính ngày trong quá khứ là thứ mấy thế nào?
Vẫn chia số ngày cho 7 lấy số dư r, nhưng đếm lùi r ngày. Đếm lùi r ngày cũng bằng đếm tiến 7 − r ngày, cách này giúp ít nhầm hơn.
Từ ngày 1 đến ngày 30 cách nhau bao nhiêu ngày?
Cách nhau 29 ngày. Trong cùng một tháng, khoảng cách từ ngày a đến ngày b là b − a ngày. Nếu đề hỏi "có bao nhiêu ngày" tính cả hai đầu thì là b − a + 1 ngày.